Thành lập công ty có cần bằng cấp, chứng chỉ hành nghề không?

Thành lập công ty có cần bằng cấp không? Câu hỏi này luôn là mối quan tâm của nhiều người khi bắt đầu khởi nghiệp. Thật ra, việc thành lập công ty không hẳn phải có bằng cấp. Tuy nhiên, điều này còn tùy thuộc vào lĩnh vực kinh doanh, quy định của pháp luật. Trong bài viết này, hãy cùng Tuệ Tâm Pháp tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này để có cái nhìn toàn diện hơn nhé!

[lwptoc]

Giải đáp: Thành lập công ty có cần bằng cấp không?

Theo Luật Doanh nghiệp 2020 và Nghị định 01/2021/NĐ-CP, việc thành lập công ty không bắt buộc phải cung cấp bằng cấp hay chứng chỉ hành nghề. Tuy nhiên, đối với những ngành nghề kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp cần xin giấy phép con để được phép hoạt động. Hồ sơ xin cấp giấy phép con có thể yêu cầu bằng cấp, chứng chỉ khác nhau, tùy thuộc vào lĩnh vực hoạt động đã đăng ký.

Cụ thể, đối với ngành nghề thông thường (không thuộc danh sách ngành nghề kinh doanh có điều kiện), không cần bằng cấp, bất kỳ cá nhân/tổ chức nào có đủ năng lực, điều kiện kinh tế và không thuộc đối tượng không được thành lập công ty đều có thể đăng ký thành lập doanh nghiệp. Đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện, có thể cần đáp ứng các yêu cầu về bằng cấp, chứng chỉ tùy theo quy định về điều kiện hoạt động kinh doanh của từng ngành nghề.

Ví dụ, mở công ty sản xuất bao bì chỉ cần đáp ứng các điều kiện thành lập công ty cơ bản, không cần cung cấp chứng chỉ, bằng cấp. Trong khi thành lập công ty xuất khẩu lao động (ngành nghề kinh doanh có điều kiện), người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp phải có bằng đại học trở lên cùng các điều kiện khác về vốn điều lệ, vốn ký quỹ.

Qua đây, có thể thấy rằng việc thành lập công ty có cần bằng cấp hay không phụ thuộc vào ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp.

Những ngành nghề cần bằng cấp, chứng chỉ khi thành lập công ty

Việc yêu cầu bằng cấp, chứng chỉ khi mở mới công ty sẽ được chia thành 2 trường hợp: Bắt buộc phải có bằng cấp chứng chỉ; Hoặc có thể bổ sung sau khi đã hoàn tất thủ tục mở mới doanh nghiệp.

1. Những ngành nghề bắt buộc có bằng cấp, chứng chỉ mới được thành lập công ty

Dưới đây là danh sách các lĩnh vực kinh doanh mà doanh nghiệp phải đáp ứng đủ yêu cầu về bằng cấp và chứng chỉ để được phép thành lập công ty:

1.1 Dịch vụ kiểm toán

Để kinh doanh dịch vụ kiểm toán, công ty phải có tối thiểu 5 kiểm toán viên hành nghề, trong đó:

• Với công ty hợp danh: Cần ít nhất 2 kiểm toán viên là thành viên hợp danh.
• Với doanh nghiệp tư nhân: Chủ doanh nghiệp phải là kiểm toán viên.
• Với công ty TNHH hai thành viên trở lên: Phải có ít nhất 2 thành viên góp vốn là kiểm toán viên.

1.2 Nghề luật sư (thành lập công ty luật, văn phòng luật sư)

Để thành lập công ty luật hoặc văn phòng luật sư, người sáng lập bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề luật sư và thẻ luật sư hợp lệ.

1.3 Kinh doanh chứng khoán

Muốn thành lập công ty trong lĩnh vực chứng khoán, bạn cần đáp ứng các yêu cầu bằng cấp và chứng chỉ như sau:

• Giám đốc (hoặc tổng giám đốc) cần có chứng chỉ phân tích tài chính hoặc chứng chỉ quản lý quỹ.
• Công ty phải có ít nhất 3 nhân viên sở hữu chứng chỉ hành nghề chứng khoán tương ứng với các mảng nghiệp vụ kinh doanh của công ty.

Ngoài các ngành trên, còn nhiều lĩnh vực khác đòi hỏi phải có chứng chỉ hoặc bằng cấp để được phép thành lập công ty như:

• Dịch vụ thẩm định giá
• Dịch vụ xếp hạng tín nhiệm
• Dịch vụ đại diện sở hữu công nghiệp
• Giám sát thi công xây dựng công trình
• Dịch vụ giám định quyền tác giả và các quyền liên quan.

2. Những ngành nghề có thể bổ sung bằng cấp sau khi hoàn thành thủ tục thành lập công ty

Không giống với các ngành nghề thông thường có thể hoạt động ngay sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký kinh doanh, một số ngành nghề có điều kiện yêu cầu doanh nghiệp cần đáp ứng thêm các tiêu chuẩn về bằng cấp hoặc chứng chỉ hành nghề để được cấp giấy phép con (giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động).

2.1 Dịch vụ bảo vệ

Đối với dịch vụ bảo vệ, yêu cầu về trình độ đại học không bắt buộc. Người chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự tại công ty cung cấp dịch vụ bảo vệ chỉ cần có bằng tốt nghiệp từ bậc cao đẳng trở lên, thuộc một trong các ngành kinh tế hoặc luật.

2.2 Dịch vụ làm thủ tục thuế

Yêu cầu về bằng cấp và chứng chỉ cho dịch vụ này là phải có ít nhất 2 nhân viên đang làm việc toàn thời gian tại doanh nghiệp và đã sở hữu chứng chỉ hành nghề dịch vụ làm thủ tục thuế.

2.3 Đại lý bảo hiểm

Các cá nhân hoạt động trong lĩnh vực đại lý bảo hiểm cần có chứng chỉ phù hợp với sản phẩm bảo hiểm mà họ bán và tư vấn.

2.4 Dịch vụ kế toán

Tùy theo loại hình công ty kế toán mà yêu cầu về bằng cấp và chứng chỉ sẽ khác nhau:

• Công ty hợp danh: Cần tối thiểu 5 kế toán viên hành nghề, trong đó ít nhất 2 người là thành viên hợp danh.
• Công ty TNHH hai thành viên trở lên: Phải có ít nhất 5 kế toán viên hành nghề, trong đó có tối thiểu 2 người tham gia góp vốn.
• Doanh nghiệp tư nhân: Cần có tối thiểu 2 kế toán viên hành nghề, và chủ doanh nghiệp phải là một trong số đó.

Nội dung xem thêm: Điều kiện và Thủ tục Thành lập công ty dịch vụ kế toán

Những ngành nghề khác cần bổ sung bằng cấp sau khi thành lập công ty

Các ngành nghề khác cũng yêu cầu bổ sung bằng cấp hoặc chứng chỉ để được cấp giấy phép con bao gồm:

• Dịch vụ xuất khẩu lao động
• Kiểm định chất lượng giáo dục
• Dịch vụ quản lý quỹ hưu trí tự nguyện
• Dịch vụ đánh giá sự phù hợp
• Dịch vụ thăm dò khoáng sản
• Quản lý và vận hành nhà chung cư
• Dịch vụ tổ chức thiết kế, thẩm tra thiết kế xây dựng…

Đối tượng không được mở công ty dù có đầy đủ bằng cấp theo quy định

Theo khoản 2 Điều 17 của Luật Doanh nghiệp 2020, dù cá nhân có đáp ứng đủ yêu cầu về bằng cấp và chứng chỉ theo ngành nghề, nhưng nếu thuộc một trong các nhóm đối tượng sau đây, vẫn không có quyền thành lập công ty:

1. Công chức, viên chức và cán bộ: Để đảm bảo tính khách quan và minh bạch trong quá trình thực thi công vụ, những đối tượng này không được phép thành lập công ty.

2. Lực lượng vũ trang nhân dân và cơ quan nhà nước: Các đơn vị này không được sử dụng tài sản công để thành lập công ty nhằm thu lợi nhuận riêng cho mình, nhằm ngăn chặn việc lạm dụng tài sản nhà nước.

3. Cán bộ quản lý trong doanh nghiệp nhà nước: Những người quản lý nghiệp vụ hoặc lãnh đạo trong doanh nghiệp có 100% vốn điều lệ của nhà nước không được phép thành lập công ty, trừ khi được cử làm đại diện theo ủy quyền quản lý phần vốn góp của nhà nước tại các doanh nghiệp khác. Quy định này nhằm tránh xung đột lợi ích trong quản lý tài sản công.

4. Tổ chức không có tư cách pháp nhân: Các tổ chức không đủ tư cách pháp nhân không thể thành lập công ty do không đủ năng lực pháp lý để tham gia vào các hoạt động kinh doanh.

5. Người gặp khó khăn trong làm chủ hành vi và nhận thức: Những người không đủ khả năng điều khiển hành vi hoặc nhận thức không được phép thành lập doanh nghiệp do không đáp ứng yêu cầu về năng lực hành vi dân sự.

6. Người chưa thành niên hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự: Những đối tượng này không đủ điều kiện về năng lực hành vi dân sự để thực hiện các hoạt động kinh doanh.

7. Người bị Tòa án cấm hành nghề: Những cá nhân đang bị cấm hành nghề hoặc đảm nhiệm chức vụ do quyết định của Tòa án không được phép thành lập công ty.

8. Người đang thi hành án hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự: Những cá nhân đang chấp hành hình phạt tù, tạm giam, truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc tham gia các cơ sở giáo dục/cai nghiện bắt buộc đều không đủ điều kiện thành lập công ty.

9. Sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp: Để đảm bảo tính kỷ luật và nhiệm vụ của các đơn vị quân đội, các quân nhân và nhân viên quốc phòng không được phép thành lập doanh nghiệp.

10. Công nhân công an, sĩ quan trong Công an nhân dân: Những đối tượng này không được thành lập công ty nhằm đảm bảo tập trung thực hiện nhiệm vụ, ngoại trừ những trường hợp được ủy quyền đại diện quản lý phần vốn góp của nhà nước tại doanh nghiệp khác.

11. Pháp nhân thương mại bị cấm hoạt động kinh doanh: Các tổ chức bị cấm hoạt động hoặc kinh doanh trong một số lĩnh vực nhất định theo quy định của Bộ luật Hình sự không được thành lập doanh nghiệp.

Như vậy, việc thành lập công ty không chỉ cần có đủ bằng cấp, chứng chỉ theo quy định của ngành nghề mà còn phải đáp ứng các điều kiện về năng lực hành vi dân sự, đạo đức, pháp lý và an ninh quốc gia. Do đó, trước khi quyết định thành lập công ty, bạn cần tìm hiểu kỹ lưỡng các quy định của pháp luật để đảm bảo mọi hoạt động của công ty đều tuân thủ theo đúng quy định.

⇒ Xem thêm: Bao nhiêu tuổi thì được thành lập công ty, nhận thừa kế DN?